Duyusal oyun dendiğinde akla hemen kum ya da hamur gelir. Ama evde biraz planlamayla kurulacak "duyusal istasyonlar", çocuğun dokunarak keşfedebileceği keyifli küçük oyun köşelerine dönüşebilir. Bu yazıda bu istasyonları evde nasıl kurabileceğinizi, çocuğa nasıl sunabileceğinizi ve dokunmaya karşı hassas çocuklarla nasıl ilerleyebileceğinizi ele alıyoruz.
Duyusal İstasyon Nedir?
Duyusal istasyon, çocuğun bir malzemeyle serbestçe oynayabileceği, sınırları belli küçük bir oyun alanıdır. Genellikle bir tepsi, bir kap ya da bir leğen yeterlidir. Amaç, çocuğun dokunarak, dökerek, karıştırarak keşif yapmasıdır. İstasyonları bir tepsi içinde kurmak, hem dağınıklığı toplar hem de çocuğa "burası benim oyun alanım" hissi verir.
Evde Kurabileceğiniz 5 İstasyon
Kuru tahıl istasyonu: Plastik bir kaba pirinç, mercimek ya da kuru fasulye koyun. Küçük nesneler gömmek, elemek ve kaşıkla doldurup boşaltmak çocukların en sevdiği oyunlardandır.
Su oyun istasyonu: Farklı boyutlarda kaplar, bir huni ve sünger. Suyu bir kaptan diğerine aktarmak, el-göz uyumunu ve el gücünü kullanmaya fırsat verir.
Oyun hamuru istasyonu: Şekillendirmek, kesmek, damga basmak. Hem elleri çalıştırır hem de çocuğun hayal gücüne alan açar.
Duyusal torba: Fermuarlı sağlam bir torbaya jel ya da farklı dokuda nesneler koyun. Çocuk, içindekileri elleyerek görmeyi ve dokunmayı bir arada kullanır. Dağınıklık istemeyen aileler için pratik bir seçenektir.
Doğa kasesi: Taş, kozalak, yaprak ve ince dal. Doğal dokular, hazır malzemelerin sunamadığı bir çeşitlilik sağlar ve çocuğun doğayla bağ kurmasına yardımcı olur.
İstasyonu Çocuğa Nasıl Sunmalı?
İstasyonu kurup çocuğun eline "şunu yap" demek yerine, malzemeyi önüne koyup keşfetmesine izin vermek en iyisidir. Çocuk ilk başta sadece bakmak isteyebilir; bu da bir başlangıçtır. Birkaç basit araç (kaşık, kap, huni) eklemek oyunu zenginleştirir. Oyunun sonunda toplama işini birlikte yapmak ise hem düzen alışkanlığı kazandırır hem de oyunu güzel bir şekilde bitirir.
Bazı Çocuklar Neden Dokunmaktan Kaçınır?
Bazı çocuklar belirli dokulara dokunmaktan hoşlanmaz; yapışkan ya da ıslak malzemeler onlara rahatsız gelebilir. Bu tamamen normaldir. Böyle durumlarda çocuğu zorlamayın. İstasyon ortada dursun; çocuğun sadece izlemesi bile bir ilk adımdır. İsterse önce bir kaşık ya da çubukla dokunabilir. Zamanla çoğu çocuk kendi isteğiyle yaklaşmaya başlar. Önemli olan sürecin baskısız ve keyifli kalmasıdır.
Enerjisi Yüksek Çocuklar İçin Ağır İş Oyunları
Okul dönüşü enerjisi yüksek ve biraz hareketli olan çocuklar için itme-çekme gerektiren oyunlar iyi bir seçenektir: hamur yoğurmak, dolu bir çantayı taşımak ya da hafif bir sandalyeyi itmek gibi. Bu tür "ağır iş" oyunları, çocuğun enerjisini atmasına ve ardından daha sakin bir oyuna geçmesine fırsat verir.
İstasyonları Taze Tutmak
Çocuk bir süre sonra aynı istasyondan sıkılabilir. Bu yüzden malzemeleri zaman zaman değiştirmek iyi bir fikirdir. Pirinci mercimekle değiştirmek, suya birkaç damla gıda boyası eklemek ya da hamura kokulu bir baharat katmak istasyonu yeniden heyecanlı hâle getirir. Böylece birkaç basit malzeme uzun süre kullanılabilir.
Çocuğunun günlük vitamin ve mineral alımına katkı sağlamak isteyen aileler için Uzbionik Multivitamin Gummy bir tamamlayıcı olabilir. Takviye edici gıdadır; ilaç değildir, hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz ve dengeli beslenmenin yerini tutmaz. Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Dengeli ve çeşitli beslenme ile sağlıklı yaşam önemlidir.
Kaynakça
Yavuzer, H. Çocuk Eğitimi El Kitabı.
Türkiye Milli Pediatri Derneği. Erken Çocuklukta Oyun ve Etkinlik Rehberi.
