Kumun içinde oturan çocuk bir anda sakinleşir. Su ile oynayan çocuğun yüzü rahatlar. Hamur yoğuran çocuk oyununa dalar gider. Bu anları gözlemleyen ebeveynler çoğu zaman "çocuklar kumla oynamayı sever" der ve geçer. Oysa bu tür oyunların çocuklar için neden bu kadar keyifli olduğunu anlamak, onlara daha güzel oyun ortamları hazırlamamıza yardımcı olur.
Duyusal Oyun Nedir?
Duyusal oyun, çocuğun dokunma, görme, işitme gibi duyularını kullanarak keşfettiği oyunlardır. Kum, su, hamur, pirinç ya da köpük gibi malzemeler çocuğa dokunarak öğrenme fırsatı sunar. Çocuk bu malzemelerin yumuşak mı sert mi, sıcak mı soğuk mu, ıslak mı kuru mu olduğunu elleriyle keşfeder. Bu keşif süreci çocuklar için hem eğlenceli hem de rahatlatıcıdır.
Kum, Su ve Hamur Neden Bu Kadar Sevilir?
Bu malzemelerin ortak özelliği, çocuğun ellerini özgürce kullanabilmesidir. Belirli bir "doğru" yolu yoktur; çocuk istediği gibi döker, karıştırır, şekil verir. Bu özgürlük çocuğu rahatlatır ve oyununa uzun süre dalmasını sağlar. Ayrıca bu malzemelerle oynamak, çocuğun parmaklarını ve ellerini kullanmasını gerektirdiği için keyifli bir el çalışması da olur. Çoğu çocuk için kum ve su, günün yorgunluğunu atabilecekleri sakin bir mola gibidir.
Evde Beş Duyusal İstasyon
Kuru pirinç havuzu: Plastik bir kaseye pirinç, mercimek ya da kum koyun. İçine küçük nesneler gömmek, elemek ve dökmek çocuklara saatlerce keyif verir.
Su masası: Farklı büyüklükte kaplar, huniler ve sünger. Suyu bir kaptan diğerine aktarmak, el-göz uyumunu ve el gücünü kullanmaya fırsat verir.
Kinetik kum ya da oyun hamuru: Şekillendirmek, kesmek, damga basmak. Hem elleri çalıştırır hem de çocuğun yaratıcılığına alan açar.
Köpük ve sabun suyu: Banyo köpüğü ya da çocuk sabunuyla oluşturulan köpük. Dokunmaya karşı hassas çocuklar için yumuşak bir başlangıç malzemesidir.
Doğadan malzemeler: Taş, kozalak, yaprak ve toprak. Doğal dokular, yapay malzemelerin sunamadığı bir çeşitlilik sağlar.
En İyi Yaklaşım: Oyun Odaklı ve Baskısız
Duyusal oyunun değeri yalnızca malzemeden değil, oyunun sunuluş biçiminden gelir. Oyun baskısız, çocuğun önderliğinde ve keşfe açık olmalıdır. Çocuğun temposu yönlendirir; ebeveyn ise ortamı hazırlar ve güvenliği sağlar. Çocuğun "yanlış yapıyorsun" kaygısı taşımadan oynaması, bu oyunların keyfini artıran en önemli etkendir.
Dağınıklıktan Korkmamak
Duyusal oyunlar bazen dağınık olabilir; kum dökülür, su taşar. Bu dağınıklığı en aza indirmek için zemine bir muşamba sermek ya da oyunu balkonda veya banyoda kurmak işe yarar. Ama unutmayın, biraz dağınıklık öğrenmenin ve eğlenmenin doğal bir parçasıdır. Oyun sonunda toplama işini de çocukla birlikte yapmak, hem düzen alışkanlığı kazandırır hem de oyunu güzel bir şekilde tamamlar.
Çocuğunun günlük vitamin ve mineral alımına katkı sağlamak isteyen aileler için Uzbionik Multivitamin Gummy bir tamamlayıcı olabilir. Takviye edici gıdadır; ilaç değildir, hastalıkların önlenmesi veya tedavi edilmesi amacıyla kullanılmaz ve dengeli beslenmenin yerini tutmaz. Tavsiye edilen günlük porsiyonu aşmayın. Dengeli ve çeşitli beslenme ile sağlıklı yaşam önemlidir.
Kaynakça
Yavuzer, H. Çocuk Eğitimi El Kitabı.
Türkiye Milli Pediatri Derneği. Erken Çocuklukta Oyun ve Etkinlik Rehberi.
