Türkiye'de çocuklarda D vitamini eksikliği yaygınlığı çalışmaya göre %30-60 arasında seyrediyor. Güneşli bir ülkede yaşadığımızı düşündüğümüzde bu rakam şaşırtıcı. Neden bu kadar yaygın?
D Vitamini Nasıl Üretilir?
D vitamini, cilt üzerinde güneş ışığının UVB dalga boylarının etkisiyle üretilir. Bu üretimin gerçekleşmesi için: İdeal saat (10.00-15.00), şeffaf gökyzyi, kıyafetlerin örtmediği bir cilt alanı ve 15-30 dakika maruz kalma gerekir. Bu koşulların çoğu şehir yaşamında ve okul döneminde bir araya gelmez.
Neden Bu Kadar Yaygın?
- Okul saatleri: Çocuklar, güneşin en etkili olduğu saatlerde binaların içindedir
- Ekran süresi: Kaçan açık hava zamanının yerini kapalı ortam alıyor
- Güneş kremi kullanımı: UVB'yi bloke eder; gereklidir ama D vitamini üretimini engeller
- Hava kirliliği: Şehir havası UVB'yi filtreler
- Kış aylı ve kuzey enlemler: Ekim-Mart arası UVB çok düşük
D Vitamini Eksikliği Ne Yapar?
Kemik sağlığı (çocuklarda raşitizm riski), bağışıklık sisteminin zayıflaması, kas gücsüzlüğü ve yorgunluk, dikkat ve öğrenme üzerinde olumsuz etkiler görülebilir. Uzun süreli ciddi eksiklikte büyüme ve gelişimde gecikmeler oluşabilir.
Tanı ve Takip
25-OH vitamin D kan testi ile ölçülmesi mümkündür. 20 ng/mL altı eksiklik, 20-30 ng/mL yetersizlik, 30-60 ng/mL optimal aralık olarak kabul edilmektedir. Yılda bir kez, tercihen kış sonunda, çocuğunuzun D vitamini düzeyini ölçürmek değerlidir.
Takviye Rehberi
Pediatri akademileri 1-18 yaş için kış aylarında günlük 600-1.000 IU D vitamini takviyesini önermektedir. Ölçüm yapılmadan çok yüksek doz (4.000 IU’nin üzerinde) verilmemelidir.
