Oğlum 6 yaşındayken fark ettim: Parkta koşarken sık tökezliyordu. Düz zeminde bile dengesini kaybedebiliyordu. Diğer çocuklar iple atlıyor, kaydirağa çıkıp atlıyordu. Bizimki “korkuyorum” deyip kenarda duruyordu.
Nasıl Başladı?
Bir çocuk doktoru arkadaşıma sordum. “Fiziksel olarak sorun yok” dedi, “ama hareket eksikliği var. Tablet ne kadar?”
Saydım. Günde 3-4 saat. Şaşırmadım aslında. Sabah okul, öğleden sonra ödev, akşam tablet. Hareket nereye sığacak?
Site Parkını Keşfettik
Biz İstanbul’da bir sitede oturuyoruz. Sitenin parkı var ama oğlum hiç gitmek istemiyordu. “Kimse yok orada” diyordu ya da “sıkıcı”. Aslında sebebi farklıydı: Kaydirıktan korkuyordu, iple tırlanmayı beceremiyordu, dengesizdi.
Birlikte gittik. Ben de oynadım. İlk gün kaydirıktan iki kez indi, ikincisinde düşmedi. O kadar. İkinci gün: “Gidelim mi?” diye o sordu.
Ne Değişti, Ne Kadar Sürdü?
Düzenli hale getirdik — haftada en az 4 gün, akşam yemeğinden sonra 30-40 dakika. Hava yağmurluysa bile çıktık, sadece süre kısaldı.
İlk ay: Kaydirıktan artık korkmuyor, ipe tutunmaya başladı. İkinci ay: Tek elle asılabiliyor, merdiveni iki adim atlayarak çıkıyor. Dördüncü ay: Sit koşusunda artık düşmüyor. Altıncı ay: Okulda beden eğitiminden “Çok başarılı” notu geldi. Önceki dönem “Katılıyor” yazıyordu.
En Çok İşe Yarayan Şeyler
Salıncak: Sandığımdan çok önemli. Sallanmak vestübüler sistemi — denge organını — doğrudan uyarıyor. Günde 10 dakika sallanmak çocuğun denge hissini düzeltiyor.
Düzensiz zemin: Taş kaldırım, eğimli çimen — bunlar düz beton zemine göre çok daha fazla denge çalışması yaptırıyor. Biz bazen site içindeki taş yollarda “düşmeden yürüme yarışması” yapıyorduk.
Takip etme oyunu: Ben önden koşuyorum, o arkamdan geliyor. Ani durmalar, yön değiştirmeler — hem motor beceri hem de eğlence.
Tablet Ne Oldu?
Kısıtlamak için savaşmadım. Dışarıda enerjisini boşaltanınca tablet i zaten daha az istedi. Şu an günde 45 dakika ile 1 saat arasında. Sınırı o koydu bir anlamında.
Komşu Çocuklara da Faydası Oldu
Parkta düzenli görünmeye başlayınca diğer çocuklar da gelmeye başladı. Şimdi 5-6 çocuk birlikte oynuyor. Oğlum sosyal açıdan da çok açıldı — “Korkuyorum” yerine artık “Bakalım ne olacak” diyor.
Kaynakça
Hillman, C.H. ve ark. (2019). Fiziksel aktivite, beyin ve biliş. Davranışsal Nörobilim Güncel Görüşleri.
